A K T İ V İ
S T
Activist
Kelime
1340 yılında ingilizce’ye giriyor. Aslı latince; Activus. Kelimenin temel kökeni ise ingilizce ‘Act’ ve o da latince ‘Actus’tan
gelmekte. Activity kelimesi ise
ingilizce’ye 1530’da giriyor ve ‘Etkinlik’
anlamına geliyor. Aktivizm (Activism)
enerjetik – faal eylemi savunan bir doktrin oluyor. Bu anlamıyla ilk olarak
1920 yılında beyân edildi.
Act
Eski
Fransızca: Acte (Akt) kelimesinden ingilizce’ye geçmiştir.
Aslı latince ‘Actus’tur. Anlamları:
Hareket etmek, davranmak; (rol) oynamak; etki yapmak, etkilemek; rol yapmak,
etkilemek, numara yapmak; harekete geçmek yapılan şey, iş,
davranış, edim; kanun, yasa; tiyatro terimi olarak; perde,
sahne; numara, rol, ayak.
Latince
‘Actum’; yapılmış olan
şey. Bu kelimenin ardında ise agere fiilini görüyoruz ve anlamı
"yapmak, etmek, eylemek, harekete geçirmek, sürmek, yürütmek, ısrâr etmek,
ileri sürmek, teşvik etmek, zorlamak, peşine
düşmek, kovalamak, koşuşturmak, kıpırdatmak, canlandırmak”. Kökü:
*ag- ve "sürmek, yürütmek, hareket etmek / ettirmek” anlamlarında.
Arkasında yunanca ‘Agein’ (Agein): önün açmak, öncülük etmek, rehberlik etmek, sürmek, yönetmek,
ileriye taşımak, sırtlayıp götürmek. Yine yunanca ‘Agon’ (agvn)
kelimesi ‘meclis, topluluk, yarışma’ ve ‘Agogos’ (agvgoV) kelimesi ‘lider, önder, ön açıcı’ anlamında.
Sanskritçe ‘Ajati’ ‘sürüyor, yürütüyor’, ‘ajirah’ ‘hareketli,
hareket eden, aktif’ mânâsına. Orta İrlanda lisânında ‘Ag’ ‘kavga’ anlamında,
Eski Norveççe ‘Aka’ ‘yönetmek, sürmek’ anlamında. 1520’de teatral,
1458’de ise hukukî anlamlarıyla kullanılmaya başladı.
Action
Kelime
fransızca action sözcüğünden o da
latince actionem (actio)
köken almaktadır. ‘Eylem, fiil’ ve 1968 hareketinden itibâren de ‘heyecân
verme, heyecân uyandırma’ anlamını yüklendi.
Active
Latince
‘Activus’ sıfatından köken alır.
‘Etkin, faal’ mânâsına gelmektedir.
Actor
Latince ‘actor’ kelimesinden gelir. ‘Yapan, eden’. Filmlerde veya tiyatro
oyunlarında ‘performans sergileyen, rol üstlenen’. Dişil
hâli ‘Actress’ veya ‘Actrice’ (Aktris).
Actual
Bir eylemle, faaliyetle ilgili olan.
Eski fransızca ‘Actuel’den ingilizce’ye geçmiştir.
O da Geç Latince ‘Actualis’ten gelir. ‘Actualis’ ‘aktif’ anlamındadır.
Yorumlar
Yorum Gönder