Ana içeriğe atla

TIP TERMİNOLOJİSİNDEKİ YUNANCA KÖKENLİ KELİMELER (SÖZLÜK)



Hayat hep çok yüksek isimler ve varlıklar üzerinden mi yürür? Evet öyledir. Bir isim; hem hawarî hem hekim. Antakya’da doğan ve bugün Kilise Kurumu tarafından kabul edilen İnciller’den birinin yazarı olduğu düşünülen meşhur Luka’ya uzanmış bulunuyoruz. İsmi Latince ‘aydınlık’ anlamına geliyor ki, Yunanî kökenlidir; Likos. Bildiğimiz Lux var ya, işte o. Azîz Pavlos’un (Saint – Paul) şahsî hekimidir. Luka’nın İyşâ anlayışının Yunan filozofisinden mülhem olduğunu düşünenlerdenim. O nedenledir ki, Hz. İyşâ’yı Yunan ilâhlarının ve filozoflarının bilgeliği çerçevesi içinde ele alır ve ilâhın insan formuna bürünmüş hâli olarak okur. Hristiyanlık’taki, İyşâ’nın ilâh olduğu yaklaşımı Yunan mithologyasındaki ilâhların insan formunda görünmeleriyle aynı şeydir. Luka çok iyi bir hekimdir ve tababet san’âtını Yunan hekimlerden öğrenmiştir. Dedik ya işte, Antik Yunan’ın tabâbeti ve orada duruyoruz. Geldik Kos’lu Hippokratis’e. πποκράτης (İpokrâtis) Periklis (Pericles) döneminde yaşıyor. Bu çok önemli zira Pericles Athina’yı yapan adamdır desek abartmış sayılmayız. Tıp tarihinin en dikkat çekici figürlerinden biri olduğu bilinir. Hattâ babasıdır. Tıpın bir meslek ve san’ât olarak ‘Mekteb’leşmesinin sahipi bu zâttır. Hippokratik parmaklar adıyla anılan ve Eisenmenger sendromu olarak da bilinen tabloyu ilk tanımlayan yine o’dur. Hekim, Allah’ın yeryüzündeki elidir diyen de, yine o.
Bir insanın adının bütün hekimlerin ettiği bir yemine verilebilmesi ne büyük devlettir. Yazıyorum:
Όρκος του Ιπποκράτη

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

LACERTUS FIBROSUS

LACERTUS Merhaba sayın Koryürek, Bugünkü makalenizi key(i)fle okudum, bir Boğaz insanı, hele de 20 senedir ülkesini göremeyen bir mültecî! olarak biraz da hayıflandım, o balıkhâneyi bilirim, zaman zaman da bütün diğer balıkhâneleri de gezerdim.  Yüksek müsadenizle bir dil – etimoloji düzeltmesi yapacağım ; Lakerda nın etimolojisi olarak İspanyolca La Kerrida ’yı vermişsiniz ki, katılmam mümkün değil.  Yakında Istanbul’da Küresel Yayınlar’dan çıkacak olan Türk dilindeki Yunanca Kökenli Kelimeler isimli préliminaire kitabımda da bulunabileceği üzere aşağıda bu kelimenin köklerini veriyorum. Bu kelime daha sonraları yani Latince’den Yunanca’ya lakérda λακέρδα ve "palamut veya orkinos tuzlaması" anlamıyla girmiş oradan da Türkçe’ye intikal etmiştir. Lakerda yapan herhâlde çok azalmış olmalıdır. Le Gaffiot, Dictionnaire étymologique latin - Latince etimolojik lugatında dik dörtgen şeklinde olan, uzunca, boyu eninden fazla duran bir hayvan olan kertenkeleni...

KARDOUXOI

MANZİKERT - MALAZGİRT – MANAZGIRT ÜZERİNDEN BUGÜNE DOĞRU BİR GÜZERGÂH VE DEVLETİn / MİLLETİN KÜRD ALGISINDA HİÇBİR DEĞİŞİKLİK YOK İSİMLERE BAKMADAN SIRLARA ERİŞMEK ÇOK ZOR OLUR             Malazgird (Farsî), Malaşkırd (İvrit) , Manazcerd (Asurî-Süryanî), Manazcird (Soranî) , Μαντζικέρτ – Madcikêrt veya Mecikert (Yunanca), Malazgirdi (Zazakî), Mana(va)zkert (Ermenîce), Manzikert (İngilizce, Fransızca), Manzikerteko – Euskara (Basq dili), Malazgirt (Türkçe). – girt soneki (suffix) Doğu Anadolu’da birçok yerleşim biriminde karşılaşılan bir sonektir ve Ermenîce – kert ’ten mülhem olup, - ile/tarafından inşa edilmiştir anlamındadır. Örneklere geçmeden bir iki laf: Bir çok Ermenîce coğrafî yer ismi Ottoman devleti zamanında değiştirilmeye başlandı. Şehirler, kasabalar, köyler, yerleşim birimleri, dağlar, nehirler vs. Bunların başında – kert soneki taşıyanlar gelmektedir: Manavazkert’in dışında Nora-kert, Dikrana-g...

ALLAH İSMİNİN ETİMOLOJİK VE TARİHİ SÜRECİ - ARAŞTIRMA

ALLAH İSMİ ETRAFINDA Bir Görüş Allah ve Elahh kelimelerinin yazılışları farklı (mı)dır? ELAHH (EeLaaHh) ALLAH (EaLlaaH) Bu nedenle; Elahh = Allah anlayışı doğru kabul edilemez. Sadece birinin, diğerinin kökensel atası veya arka planı olabileceği dikkate alınabilir, bu, kuvvetli bir ihtimal de olabilir zayıf bir ihtimal de. Allah kelimesinin ortasındaki vurgu Arabî’de çok önemlidir ve kat’iyyen ihmâl edilemez. Bir kelimenin içinden bir elemanın çıkarılmasının veya ona bir başka unsurun eklenmesinin herşeyi baştan aşağı değiştireceği gerçeği izahtan vareste. Mesela BaTaLun = Kahraman anlamında bir isimken (bizdeki Battal ’ın karşılığı) ; iptal etmek anlamındaki BaTTaLa bir fiildir (Batl, Bat’l). Arabî yazımda her ne kadar aynı iseler de bir unsurun eklenmesi veya çıkarılması ile anlam tamamen değişmiştir. Alaha kelimesi de Arabî’de bir fiil (yüklem) olup ilâhlaştırmak , ilâhlaştırmak suretiyle tapmak anlamlarını haizdir; İngilizce deify , Fransı...