Li
gora gawirî Kurd misilman e – inançsızlarla
(kâfir/gawir-gâvur) kıyaslandığında Kürdler Müslüman’dır. [Compared
to the unbeliever, the Kurd is a Muslim].
Bu bir gurur, onur,
şeref, kıvanç, iftihar ve haysiyet cümlesi olabileceği gibi bir kibir, bir üst
bakış, bir yükseklik, bir ağalık, bir dayatma cümlesi olarak da ele alıabilir.
Fransızların fierté, Yunanlar’ın περηφάνια – perifânia ve
İngilizler’in pride diye adlandırdıkları bu hissiyatı nasıl okumak
gerekir, bilemiyorum. Bilemiyorum dedim zira Yunan lisanında fania
kelimesi bir aydınlanmaya, bir nûrlanmaya, güçlü bir illumination’a
işaret ediyor. Theofania dediğimizde Allah’ın nûruna (Isa Mesih’in
yani Hristos’un nûruna) tekabül ediyor. Epifania (épiphanie) kelimesi
ise ânî ve beklenmedik manevî bir
aydınlanma / nûrlanma anlamında olup Ilâh’ın oğlu İyşâ-Mesîh’in ilâhî
kimliğiyle üç krala görünmesi hadisesi ve bu hadiseyi kutlayan yortu oluyor. Eski Yunanca’da epifania (επιφανεια) kavramı
yukarıdan, üstten zuhur, aydınlanma, özellikle bir tanrının insanlara
görünmesi anlamında olup Eski Yunanca birden görünme,
aydınlanma, zuhur etme manasına gelen επιφαίνω (epifaînô)
fiiilinden mülhemdir. Aynı
şey – nûrlanma – Müslümanlar ve dahi Müslüman Kürdler için de geçerli
olmalı ki, kendilerini hâliyle tüm diğer Islâm dışı inanç gruplarına – gawir
– kıyasla yukarıda, üstte bir yerlerde hatta tanrı katında görmek değilse üst
düzey bir aydınlanmanın muhatabı olduğunu düşünmek münasiptir. Demek ki, bu
yönüyle bir kıyas ve bir nazar mes’elesi oluyor.
Madem Yunanî
kelimelerle başladık oradan devam edebiliriz; Bu yukarıdaki giriş cümlesini
kurcalarken birkaç insana fikirlerini sordum ancak Fransızca’ya çevirip sordum
yani Kürdî’yi işin içine karıştırmadan sordum. Neredeyse ittifakla ...à
l'origine un
turc ou un arabe... yani bir
Türk’ün veya bir Arab’ın bu cümleyi kurabileceğine yüksek ihtimal verirken bir
Kürd’ün cümlesi olabileceğine ihtimal vermediler, en azından ilk akıllarına
gelen Kürdler olmadı. Yanlış sayamıyorum zira Türkler’de ve Arablar’da şöyle
bir önyargı çok güçlüdür, biliyorum: They feel that
they are better Muslims than the Kurds – (Arablar ve Türkler)
kendilerinin Kürdler’den daha ‘iyi’ Müslüman olduklarıa
inanmaktadırlar, hissiyat budur. Niye diye soracak olsak, klişe cevaplardan biri olarak ...beliefs
and practices in Kurdistan are hard to reconcile with Islamic orthodoxy –
(meâlen) orthodoks Islâm inancını ve pratiğinin Kurdistan coğrafyasında
güçlü olmadığı...
Yorumlar
Yorum Gönder